Blue Monday – succes is geen keuze

Blue Monday – succes is geen keuze

Vandaag is het Blue Monday, de meest deprimerende dag van het jaar. Mocht je je vandaag blauwer voelen dan andere maandagen, troost je dan. Ondanks wat je timeline en 30 jaar neoliberalisme je wijs maken: succes is geen keuze. Er is niks mis met je.

Blue Monday

Nog even over die Blue Monday. De Britse psycholoog Cliff Arnall bedacht een ‘wetenschappelijke formule’, waaruit zou blijken dat de derde maandag van januari écht de meest deprimerende dag van het jaar is. Je mag gerust wat vraagtekens zetten bij de ‘wetenschappelijke formule’ van deze Blue Monday.

Ik blijf het in elk geval raar vinden dat we de term Blue Monday lukraak overnemen uit het Engels. Een ‘blauwe maandag’ is immers iets van korte duur. Of hopen we dat de Blue Monday slechts een blauwe maandag duurt?

Succes is geen keuze

Enfin, mocht je je vandaag blauwer voelen dan andere maandagen, dan kan dat komen omdat je jezelf vergelijkt met anderen. Omdat je gelooft dat succes een keuze is. Online is iedereen immers fit, rijk en gelukkig. Dus spiegelen we ons aan een timeline vol babyfoto’s, verre reizen, uitdagende banen en geslaagde relaties. We zijn CEO van ons eigen leven. Het enige wat je nodig hebt is wilskracht. Kijk maar om je heen, het lukt hen immers ook.

Ik zie deze instelling vooral terug bij mijn generatie, millennials. In tegenstelling tot onze ouders, mochten wij alles worden wat we wilden worden. Sterker nog: we hadden niet alleen deze vrijheid – maar ook alle mogelijkheden om onze dromen waar te maken. Waarom lukt het dan niet? Wat gaat er mis met me als ik in deze wereld, met al die kansen, niet rijk, fit, gelukkig en succesvol word?

Meritocratisch zelfbedrog

Wat je hierboven las, is wat Sander Schimmelpenninck het meritocratisch zelfbedrog noemt. De ideologie van de selfmade man, een neoliberale doctrine waarin succes een keuze is.

Daardoor denken “allerhande voetballers en muzikanten dat zij het allemaal zelf hebben gedaan. Het idee dat talent en gunstige genen-pakketten ook een variant op geluk zijn, komt al helemaal niet in ze op. De ideologie van de selfmade man is fundamenteel problematisch; minder succesvolle mensen wordt aangepraat dat het allemaal hun eigen schuld is”, aldus de Volkskrant-columnist.

Verplicht tot optimisme over steeds kleinere kansen

Onze overheid vertelt ons al dertig jaar dat we niet teveel van de staat moeten verwachten. Sporters en influencers maken ons wijs dat succes onze eigen keuze is. Daardoor is er nu een generatie jongvolwassenen niet tevreden met zichzelf, in plaats van boos op het systeem. Een onbedoeld een-tweetje tussen een zich terugtrekkende overheid en toxische social media.

Ik schreef een dichtbundel over deze thematiek, genaamd Dit algoritme deugt niet. Dit gedicht beschrijft deze ontwikkeling: ‘Wij maken ons geen zorgen om het binnenwerk/ Wij zijn verplicht tot optimisme over steeds kleinere kansen’. Hieronder vind je een live-opname van dit gedicht:

Vond je dit interessant? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang elke twee weken nieuwe inzichten op het gebied van technologie, tijdgeest en media:

Abonnement ontvangen!

Controleer je e-mail om je abonnement op de nieuwsbrief te bevestigen.